Tắc vòi trứng là gì? Dấu hiệu, Nguyên Nhân, Cách điều trị

Tổng quan về tắc vòi trứng

Những thông tin sau đây sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng thể và chính xác hơn về tắc vòi trứng:

Tắc vòi trứng là gì?

Tắc vòi trứng, hay còn gọi là tắc ống dẫn trứng, là tình trạng vòi trứng bị chặn hoặc thu hẹp, gây cản trở quá trình di chuyển của trứng và tinh trùng vào tử cung. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm giảm khả năng thụ thai tự nhiên ở phụ nữ. Tình trạng này không chỉ gây vô sinh mà còn tiềm ẩn nguy cơ mang thai ngoài tử cung – một biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa đến tính mạng nếu không được xử lý kịp thời.

Cấu tạo và chức năng của vòi trứng

Vòi trứng là một bộ phận dài khoảng 10 – 12 cm, nằm hai bên tử cung và có kích thước nhỏ bằng đầu đũa. Khi bị tắc ống dẫn trứng, cấu trúc này trở nên hẹp lại, mỏng như sợi dây cước, không còn đủ không gian để trứng hoặc tinh trùng di chuyển. Vòi trứng giữ vai trò quan trọng như một “cây cầu” nối giữa buồng trứng và tử cung, là nơi diễn ra quá trình gặp gỡ và thụ tinh giữa tinh trùng và trứng.

Tỷ lệ vô sinh do tắc vòi trứng

Theo thống kê y học, có đến 40% phụ nữ bị vô sinh là do các vấn đề liên quan đến vòi trứng, đặc biệt là tình trạng tắc vòi trứng hoặc dính vòi trứng. Khi ống dẫn trứng bị tổn thương, khả năng mang thai tự nhiên giảm mạnh, đồng thời nguy cơ mang thai ngoài tử cung tăng cao. Nếu thai ngoài tử cung phát triển đến giai đoạn vòi trứng bị vỡ, người bệnh có thể bị chảy máu ồ ạt trong ổ bụng, gây nguy hiểm đến tính mạng nếu không được can thiệp y tế kịp thời.

Tổng quan về tắc vòi trứng

Dấu hiệu của tắc vòi trứng​

Dấu hiệu điển hình đầu tiên của tắc vòi trứng chính là tình trạng vô sinh. Khi một người phụ nữ không thể mang thai sau một năm quan hệ tình dục đều đặn mà không sử dụng biện pháp tránh thai, hoặc sau sáu tháng nếu trên 35 tuổi, đó là dấu hiệu cần được bác sĩ kiểm tra. Các bác sĩ thường tiến hành các xét nghiệm chuyên sâu để đánh giá chức năng của vòi trứng, bên cạnh các xét nghiệm cơ bản khác như kiểm tra nội tiết, chất lượng trứng, tử cung và tinh trùng của người chồng.

Một dạng phổ biến của tắc vòi trứng là hydrosalpinx, tức tắc do ứ dịch trong vòi trứng. Tình trạng này khiến ống dẫn trứng giãn nở và chứa đầy dịch, có thể gây đau bụng dưới và tiết dịch âm đạo bất thường. Tuy nhiên, không phải phụ nữ nào bị hydrosalpinx cũng có triệu chứng rõ ràng. Dịch trong vòi trứng có thể cản trở tinh trùng gặp trứng, từ đó làm giảm khả năng thụ tinh và gây vô sinh kéo dài.

Bên cạnh đó, các nguyên nhân gây tắc ống dẫn trứng như lạc nội mạc tử cung hay viêm vùng chậu thường đi kèm với những biểu hiện đặc trưng. Lạc nội mạc tử cung có thể gây đau bụng kinh dữ dội, trong khi viêm vùng chậu làm tăng nguy cơ đau khi quan hệ tình dục. Những triệu chứng này giúp bác sĩ có thêm cơ sở để chẩn đoán sớm tình trạng tắc nghẽn vòi trứng.

Một số biểu hiện khác có thể chỉ ra sự hiện diện của nhiễm trùng vùng chậu – một nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tắc vòi trứng, bao gồm:

• Đau vùng chậu kéo dài hoặc âm ỉ
• Cảm giác đau rát, khó chịu khi quan hệ tình dục
• Dịch tiết âm đạo có màu sắc hoặc mùi bất thường
• Sốt cao trên 38 độ C trong các trường hợp nhiễm trùng cấp tính
• Buồn nôn, nôn mửa
• Đau dữ dội vùng bụng dưới hoặc vùng chậu

Trong những trường hợp nghi ngờ nhiễm trùng cấp tính gây tắc ống dẫn trứng, cần được can thiệp y tế khẩn cấp. Nếu bạn có sốt cao kèm theo đau vùng chậu dữ dội, hãy đến bệnh viện hoặc trung tâm y tế ngay lập tức để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm đe dọa đến khả năng sinh sản và tính mạng.

Nguyên nhân tắc vòi trứng

Tắc vòi trứng có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm cả nguyên nhân bẩm sinh lẫn các vấn đề phát sinh trong quá trình sinh hoạt, bệnh lý hoặc can thiệp y tế. Dưới đây là những nguyên nhân mà chị em cần phải biết:

Bẩm sinh

Một số phụ nữ ngay từ khi sinh ra đã có cấu trúc bất thường ở vòi trứng, chẳng hạn như vòi trứng quá hẹp, không thông hoặc không phát triển đầy đủ. Những dị tật bẩm sinh này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng di chuyển của trứng từ buồng trứng đến tử cung, làm tăng nguy cơ tắc ống dẫn trứng. Các yếu tố di truyền hoặc ảnh hưởng trong quá trình phát triển bào thai có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng này, dù hiếm gặp nhưng rất khó phát hiện nếu không kiểm tra chuyên sâu.

Bệnh viêm vùng chậu (PID)

Viêm vùng chậu là một trong những nguyên nhân phổ biến gây bệnh tắc vòi trứng ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Tình trạng viêm nhiễm lan rộng do vi khuẩn có thể dẫn đến hình thành mô sẹo, dính vòi trứng, ứ dịch (Hydrosalpinx), khiến trứng không thể di chuyển bình thường. Nếu không được điều trị sớm, viêm vùng chậu có thể để lại hậu quả lâu dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản.

Lạc nội mạc tử cung

Trong tình trạng lạc nội mạc tử cung, các mô nội mạc phát triển sai vị trí, bao gồm cả vùng quanh vòi trứng. Những mô này có thể gây viêm, hình thành sẹo và dính vùng chậu, làm cản trở sự vận chuyển của trứng qua ống dẫn trứng. Do đó, tắc vòi trứng là một biến chứng phổ biến ở phụ nữ bị lạc nội mạc tử cung, đặc biệt khi không được điều trị kịp thời.

Bệnh lây truyền qua đường tình dục

Các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục như chlamydia, lậu thường không có triệu chứng rõ rệt nên dễ bị bỏ qua. Tuy nhiên, nếu không điều trị đúng cách, vi khuẩn có thể lan đến hệ sinh sản và gây viêm vòi trứng, từ đó dẫn đến tắc vòi trứng. Những tổn thương do viêm để lại mô sẹo, làm hẹp hoặc bít tắc lòng ống dẫn trứng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình thụ thai tự nhiên.

Tiền sử mang thai ngoài tử cung

Mang thai ngoài tử cung xảy ra khi trứng đã thụ tinh làm tổ ngoài tử cung, thường là ở vòi trứng. Trong quá trình điều trị, đặc biệt là phẫu thuật, vòi trứng có thể bị tổn thương và để lại sẹo. Những mô sẹo này là nguyên nhân trực tiếp gây tắc ống dẫn trứng, khiến phụ nữ gặp khó khăn trong việc mang thai ở những lần sau hoặc tăng nguy cơ tái phát mang thai ngoài tử cung.

U sơ tử cung, ung thư tử cung

Các khối u lành tính như u xơ hoặc ác tính như ung thư có thể phát triển ở tử cung và chèn ép lên vòi trứng, gây tắc nghẽn cơ học. Ngoài ra, quá trình điều trị u (như xạ trị, hóa trị hoặc phẫu thuật) cũng có thể làm tổn thương vòi trứng. Vì vậy, phụ nữ có khối u vùng tử cung cần theo dõi kỹ để phòng ngừa biến chứng tắc vòi trứng.

Di chứng sau phẫu thuật

Các can thiệp ngoại khoa như mổ u nang buồng trứng, mổ thai ngoài tử cung, mổ u xơ tử cung hoặc các thủ thuật vùng bụng có thể gây dính vùng chậu. Tình trạng dính này dễ dẫn đến tắc vòi trứng, đặc biệt nếu phẫu thuật ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến vị trí của ống dẫn trứng. Những di chứng này thường không biểu hiện rõ ràng ngay sau mổ, nhưng có thể gây khó khăn trong việc mang thai về sau.

Nguyên nhân tắc vòi trứng chị em cần phải biết

Một số biện pháp chẩn đoán tắc vòi trứng

Để xác định tình trạng tắc vòi trứng, bác sĩ có thể chỉ định một số biện pháp chẩn đoán khác nhau. Các phương pháp này sẽ giúp phát hiện chính xác nguyên nhân và mức độ tắc nghẽn của vòi trứng, từ đó đưa ra giải pháp điều trị phù hợp. Dưới đây là các phương pháp chẩn đoán thường được áp dụng:

Chụp X-quang buồng tử cung – vòi trứng (HSG)

Đây là một phương pháp chẩn đoán hình ảnh phổ biến, thường được chỉ định đầu tiên để đánh giá tình trạng buồng tử cung và ống dẫn trứng. Quá trình thực hiện gồm việc sử dụng mỏ vịt để mở âm đạo, sau đó đưa một ống thông vào cổ tử cung để bơm dung dịch chứa thuốc cản quang. Dưới tác động của X-quang, thuốc nhuộm sẽ hiện rõ đường đi của chất lỏng qua tử cung và ống dẫn trứng.

Nếu dòng chất lỏng đi qua và thoát ra ngoài ổ bụng chứng tỏ ống dẫn trứng thông suốt. Ngược lại, nếu chất lỏng không thể di chuyển hoặc di chuyển rất ít, bác sĩ có thể xác định được vị trí và mức độ tắc nghẽn. Phương pháp này hỗ trợ chẩn đoán hiệu quả bệnh tắc vòi trứng, đặc biệt là ở giai đoạn đầu hoặc những trường hợp nghi ngờ vô sinh nữ do nguyên nhân cơ học.

Nội soi

Nội soi ổ bụng là một kỹ thuật xâm lấn tối thiểu, thường được thực hiện trong môi trường vô trùng và dưới gây mê toàn thân. Bác sĩ sẽ tạo một đường rạch nhỏ ở vùng bụng, thường nằm dưới rốn, để đưa ống nội soi có gắn camera vào bên trong ổ bụng. Qua hình ảnh thu được, bác sĩ có thể trực tiếp quan sát tình trạng của ống dẫn trứng, tử cung, buồng trứng và các mô xung quanh. Đây là phương pháp đánh giá chính xác mức độ tổn thương, tắc nghẽn hoặc biến dạng của vòi trứng.

Ngoài ra, nội soi còn giúp phát hiện các nguyên nhân tiềm ẩn khác như mô dính, u nang buồng trứng, hay lạc nội mạc tử cung – những yếu tố có thể góp phần gây tắc vòi trứng. Mặc dù mang lại kết quả trực quan và toàn diện, nhưng do tính chất xâm lấn, kỹ thuật này thường được chỉ định sau cùng khi các phương pháp ít can thiệp hơn không đưa ra được chẩn đoán rõ ràng.

Biện pháp phòng ngừa tắc vòi trứng

Tắc vòi trứng chủ yếu do nhiễm trùng vùng chậu, mà nguyên nhân phổ biến là các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa:

Tầm soát và điều trị các bệnh lây truyền qua đường tình dục

Các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STDs) thường không có triệu chứng rõ ràng, khiến cho nhiều người không nhận thức được tình trạng nhiễm trùng. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, các bệnh này có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho vòi trứng, dẫn đến bệnh tắc vòi trứng và các vấn đề sinh sản khác. Do đó, việc xét nghiệm thường xuyên, đặc biệt là khi có hành vi tình dục có nguy cơ cao, là rất quan trọng để ngăn ngừa nguy cơ nhiễm trùng và tắc nghẽn vòi trứng.

Thực hiện lối sống lành mạnh

Một trong những cách hiệu quả để phòng ngừa tắc vòi trứng là duy trì lối sống khỏe mạnh. Cải thiện chế độ ăn uống, tập thể dục đều đặn, tránh xa các thói quen xấu như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia sẽ giúp tăng cường hệ miễn dịch và giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh gây tắc vòi trứng. Ngoài ra, việc kiểm soát cân nặng cũng góp phần giúp giảm nguy cơ các bệnh phụ khoa và tăng khả năng sinh sản.

Sử dụng biện pháp bảo vệ khi quan hệ tình dục

Để ngăn ngừa tắc ống dẫn trứng do các bệnh lây truyền qua đường tình dục, việc sử dụng bao cao su là một biện pháp bảo vệ hiệu quả. Bao cao su không chỉ giúp ngăn ngừa các bệnh STDs mà còn giảm thiểu nguy cơ gây viêm nhiễm cho cơ quan sinh sản. Thực hiện xét nghiệm STDs định kỳ cũng là một phần quan trọng trong việc phát hiện sớm các bệnh nhiễm trùng và điều trị kịp thời, tránh để lại hậu quả lâu dài như tắc vòi trứng.

Một số biện pháp phòng ngừa tắc vòi trứng

Phương án điều trị tắc vòi trứng

Tùy từng trường hợp cụ thể, bác sĩ sẽ đưa ra chỉ định điều trị phù hợp. Dưới đây là hai phương án điều trị:

Phương pháp điều trị nội khoa

Phương pháp điều trị nội khoa thường được áp dụng khi bệnh tắc vòi trứng do viêm nhiễm ở mức độ nhẹ. Trong trường hợp này, bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng các loại thuốc kháng sinh hoặc thuốc tiêu viêm để giảm thiểu tình trạng viêm nhiễm và khôi phục chức năng của vòi trứng. Điều trị nội khoa có thể giúp giảm các triệu chứng, ngăn ngừa sự hình thành mô sẹo gây tắc nghẽn ống dẫn trứng. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ hiệu quả khi bệnh được phát hiện và điều trị sớm.

Phương pháp điều trị bằng ngoại khoa

Khi bệnh tắc vòi trứng trở nên nghiêm trọng hơn và các phương pháp nội khoa không mang lại hiệu quả, can thiệp ngoại khoa là giải pháp cần thiết. Các thủ thuật phẫu thuật được áp dụng nhằm khôi phục chức năng ống dẫn trứng hoặc xử lý các vấn đề nghiêm trọng như mô sẹo hoặc tắc nghẽn hoàn toàn. Phẫu thuật nội soi là phương pháp phổ biến, giúp bác sĩ có thể nhìn thấy và can thiệp trực tiếp vào vòi trứng mà không cần mở bụng lớn.

Nếu cần, bác sĩ có thể thực hiện các phẫu thuật như cắt nối ống dẫn trứng hoặc loại bỏ các mô sẹo gây tắc nghẽn. Phương pháp này mang lại khả năng hồi phục cao và hạn chế tối đa các biến chứng sau phẫu thuật. Tuy nhiên, điều trị ngoại khoa thường được áp dụng khi các phương pháp bảo tồn không còn hiệu quả, và nó có thể yêu cầu thời gian phục hồi lâu hơn so với điều trị nội khoa.

Biến trứng của bệnh tắc vòi trứng

Tắc vòi trứng nếu không được điều trị hiệu quả sẽ để lại những biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản và sức khỏe tổng thể của người bệnh. Dưới đây là những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra khi bệnh tắc vòi trứng không được xử lý kịp thời:

Vô sinh

Vô sinh là một trong những hậu quả nghiêm trọng nhất của bệnh tắc vòi trứng. Khi vòi trứng bị tắc hoàn toàn, quá trình tiếp xúc giữa trứng và tinh trùng không thể diễn ra, do đó việc thụ thai sẽ không thể xảy ra. Điều này khiến cho người phụ nữ gặp khó khăn trong việc có con, đặc biệt là khi cả hai vòi trứng đều bị tắc. Vô sinh do tắc vòi trứng là một nguyên nhân phổ biến của vô sinh phụ nữ và thường yêu cầu can thiệp y tế chuyên sâu như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để có thể mang thai.

Thai ngoài tử cung

Khi tắc ống dẫn trứng xảy ra ở một hoặc cả hai vòi trứng, quá trình di chuyển của trứng sau khi thụ tinh sẽ bị gián đoạn. Trứng không thể di chuyển về tử cung để làm tổ, mà có thể làm tổ ngay trong ống dẫn trứng, gây ra tình trạng mang thai ngoài tử cung. Thai ngoài tử cung là một tình trạng cực kỳ nguy hiểm vì khi thai nhi phát triển, ống dẫn trứng có thể bị vỡ, gây chảy máu nghiêm trọng và đau đớn. Nếu không được phát hiện kịp thời và xử lý, thai ngoài tử cung có thể đe dọa tính mạng của người mẹ.

Đau bụng dưới

Tắc vòi trứng có thể dẫn đến viêm nhiễm vùng chậu, gây ra tình trạng nhiễm trùng màng bụng và các mô xung quanh. Viêm nhiễm này sẽ gây ra những cơn đau bụng dưới dữ dội, thường xuyên hoặc theo từng đợt. Cơn đau có thể lan tỏa từ vùng bụng dưới ra sau lưng và có thể trở nên nghiêm trọng hơn khi tình trạng viêm nhiễm kéo dài mà không được điều trị. Đau bụng dưới cũng có thể là dấu hiệu của viêm vùng chậu, một bệnh lý có thể gây tắc vòi trứng và làm giảm khả năng sinh sản.

Một số câu hỏi, thắc mắc về tắc vòi trứng

Tắc vòi trứng là vấn đề phụ khoa khiến nhiều chị em lo lắng, không chỉ vì ảnh hưởng đến khả năng sinh sản mà còn do những biểu hiện âm thầm, khó nhận biết. Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp:

Tắc vòi trứng có kinh nguyệt không​?

Theo các chuyên gia, phụ nữ bị tắc vòi trứng một hoặc cả hai bên vẫn có thể có kinh nguyệt bình thường. Nguyên nhân là do vòi trứng chỉ là nơi dẫn trứng từ buồng trứng về tử cung, còn chu kỳ kinh nguyệt phụ thuộc vào sự phát triển của nang trứng và hoạt động nội tiết.

Vì vậy, khi tắc vòi trứng, các nang trứng vẫn phát triển và rụng bình thường, nội mạc tử cung vẫn bong ra tạo thành kinh nguyệt. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, tắc ống dẫn trứng gây viêm, ứ dịch hoặc đau vùng chậu kéo dài có thể làm ảnh hưởng đến trục nội tiết, từ đó gây rối loạn kinh nguyệt như rong kinh, kinh thưa hoặc vô kinh.

Tắc vòi trứng có chữa được không​?

Tắc vòi trứng hoàn toàn có thể chữa được nếu được phát hiện sớm và có phương pháp điều trị phù hợp. Tùy theo mức độ tắc nhẹ hay nặng, vị trí tắc và tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh mà bác sĩ sẽ chỉ định điều trị nội khoa hoặc ngoại khoa. Với trường hợp nhẹ do viêm nhiễm, có thể sử dụng thuốc kháng sinh, kháng viêm để giảm phù nề, tiêu viêm. Trường hợp tắc nghẽn nặng hoặc tắc hoàn toàn, can thiệp bằng phẫu thuật nội soi hoặc cắt nối ống dẫn trứng có thể được áp dụng. Tuy nhiên, hiệu quả điều trị bệnh tắc vòi trứng còn phụ thuộc vào thời điểm phát hiện và khả năng đáp ứng điều trị của từng người, do đó việc khám phụ khoa định kỳ là rất quan trọng.

Những câu hỏi, thắc mắc về tắc vòi trứng thường gặp

Tắc vòi trứng có thai tự nhiên được không?​

Phụ nữ bị tắc vòi trứng vẫn có khả năng mang thai tự nhiên nếu chỉ bị tắc một bên và bên còn lại hoạt động bình thường. Trong trường hợp này, buồng trứng đối diện với vòi trứng thông vẫn có thể rụng trứng, và tinh trùng vẫn có thể tiếp cận để thụ tinh như bình thường.

Tuy nhiên, tỷ lệ thụ thai có thể giảm do cơ hội rụng trứng trùng khớp với bên vòi trứng còn thông là không phải lúc nào cũng xảy ra. Nếu cả hai vòi trứng đều bị tắc hoàn toàn, người bệnh sẽ không thể mang thai tự nhiên và cần được hỗ trợ sinh sản bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp cải thiện khả năng mang thai, giảm thiểu rủi ro từ bệnh tắc vòi trứng.

Tắc vòi trứng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây vô sinh ở nữ giới nhưng hoàn toàn có thể điều trị nếu phát hiện kịp thời. Việc chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ, lắng nghe cơ thể và tuân thủ đúng phác đồ điều trị sẽ giúp bạn kiểm soát hiệu quả tình trạng tắc ống dẫn trứng. Nếu bạn đang phân vân chưa biết bắt đầu từ đâu, hãy liên hệ ngay S-FEMME qua Hotline 0977.386.009 để được tư vấn và hỗ trợ một cách tận tình, hiệu quả.